Zabranjeno pušenje

Zabranjeno pušenje je bosanskohercegovačka rock grupa osnovana u Sarajevu 1980. godine. Muzički stil grupe uglavnom se sastoji od osebujnog garažnog rock zvuka s utjecajima narodne muzike, često s inovativnom produkcijom i složenim pripovijedanjem.

Prve godine

„Pseudobluz Bend Zabranjeno pušenje”

Ono što će na kraju postati Zabranjeno pušenje započeli su 1979. godine tada 16-godišnji Nenad Janković (kasnije postao poznat kao dr. Nele Karajlić) i 18-godišnji Davor Sučić (kasnije mr. Sejo Sexon), dva tinejdžera prijatelja i komšije koji su zajedno pohađali Drugu gimnaziju u Sarajevu, a živeli u istoj stambenoj zgradi u ulici Fuada Midžića u sarajevskom naselju Koševo. Uveliko zaljubljeni i duboko uronjeni u rock and roll, dvojac je apsorbovao različite muzičke uticaje u Jugoslaviji i iz inostranstva dok su očajnički pokušavali dostići osnovni nivo tehničke osposobljenosti na svojim instrumentima. Sučić i Janković ubrzo šire postavu grupe dovođenjem Ognjena Gajića, još jednog prijatelja iz naselja, koji je već imao osnovna znanja stečena pohađanjem muzičke škole. Budući da su sva tri člana grupe, neformalno poznate kao Pseudobluz Bend, živela sa svojim roditeljima tako su se i probe održavale u stanovima njihovih roditelja. Nakon nekog vremena, za bubnjara benda, Sučić dovodi Zenita Đozića, novog kolegu iz Druge gimnazije koji se preselio iz Bugojna u Sarajevo. U jesen 1980. godine grupa je dobila još jednog novog člana, gitaristu Mustafu Čengića , koji opet dovodi Mladena Mitića koji je svirao bas-gitaru. Krajem 1980. godine sastav je uspjeo ući u program Želimira Altaraca “Čička” koji je organizovao predstavljanje novih muzičkih nada u Domu mladih u Sarajevu. Ovaj događaj održan pod mantrom “Nove nade, nove snage” bio je prvi javni nastup benda koji tu nastupa pod nazivom “Pseudobluz Bend Zabranjeno pušenje”. Nakon nekog vremena, brišu prvi deo naziva i nastavljaju koristiti samo naziv “Zabranjeno pušenje”. Njihov prvi snimak, pesma “Penzioneri na more idu zimi”, napravljena je za Radio Sarajevo početkom osamdesetih godina.

godine postojanja

Studijskih albuma

Koncertni albumi

kompilacije

Proboj i sve veća popularnost u Jugoslaviji

Zabranjeno pušenje je nastupalo po sarajevskim klubovima dvije godine prije nego što su u jesen 1983. godine počeli sa snimanjem prvih pjesama za svoj debitantski album. Proces snimanja pjesama, u skromnom studiju producenta “Paše” Ferovića, trajao je sedam mjeseci prije nego što je u aprilu 1984. godine objaven album Das ist Walter. Zagrebački Jugoton album prvo izdaje u samo 3.000 primjeraka, što je jasno ukazivalo na izrazito niska tržišna očekivanja. U tom trenutku postava grupe je nešto promijenjena, klavijaturista je Nenadov mlađi brat Dražen Janković (Seid Mali Karajlić) dok je bubnjar Predrag Rakić (Šeki Gayton). Iako je album bio objavljen u malom tiražu, konačni broj prodanih primjeraka od 100.000 postavlja rekord za prekoračenje početnog tiraža; za 30 puta je premašen prvi tiraž. Grupa 1984. godine kreće na koncertnu turneju od 60 koncerata po najvećim dvoranama u nekadašnjoj Jugoslaviji i vrlo brzo postaju najveća rock atrakcija nakon samo jednog objavljenog albuma. Tokom spomenute turneje, na koncertu održanom 27. novembra 1984. godine u Rijeci Nenad Janković je rekao, govoreći o pojačalu koje se u tom trenutku pokvarilo, “Crk’o Marshal… mislim na pojačalo,” što je prepoznato kao dosjetka na račun smrti Maršala Tita. Ovaj događaj je doveo grupu u nevolje. Mediji su ih kritikovali, a kampanja protiv njih rezultovala je otkazivanjem koncerata i uklanjanjem Top liste nadrealista iz programa televizije. Skandal je čak privuko pažnju i UDBA-e. Spasili su ih neki od vodećih liberalnih intelektualca, kao i časopisi poput Poleta, Mladine i Slobodne Dalmacije koji su podigli svoj glas u odbranu članova grupe tako da se ta afera završava bez zatvorskih kazni.